Μια Ελληνίς της ιστορίας

Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΗΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑΣ ΤΟΥ 1821 έχει το δικό του καθιερωμένο πάνθεον μορφών-συμβόλων που έδρασαν και στα δύο κρίσιμα πεδία μάχης του αγώνα : του λόγου και του σπαθιού.

Ποιητές και κλεφταρματολοί, Διαφωτιστές και πολιτικοί, Ρομαντικοί κήρυκες της ελευθερίας, όλοι τους μπουρλοτιέρηδες όχι μόνο στα θεμέλια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας αλλά και του ευρωπαϊκού δεσποτισμού των αρχών του 19ου αιώνα. Κι όλοι τους άνδρες, με δυό τρεις εξαιρέσεις που υπογραμμίζουν ακριβώς την απουσία των γυναικών από το χρονικό του Αγώνα.

Αφανείς ναι, αλλά όχι απούσες. Το ανά χείρας βιβλίο εστιάζει σε γυναίκες που έζησαν στα χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης και που, αν τις συναντήσουμε, παροικούν συνήθως ξεχασμένες στις υποσημειώσεις της Ιστορίας. Σύζυγοι, μητέρες, αδελφές αγωνιστών και επιφανών πολιτικών, έζησαν από κοντά τα συνταρακτικά γεγονότα που οδήγησαν στην πολυώδινη ίδρυση του ανεξάρτητου ελληνικού κράτους. Στο μικρό αυτό φωτογραφικό συναξάρι συγκεντρώνονται φωτογραφίες τους που τραβήχτηκαν από τα μέσα της βασιλείας του Όθωνα έως και τα πρώτα χρόνια της βασιλείας του Γεωργίου Α . Μεστωμένες πια, με τοπικές ενδυμασίες ή με ρούχα ευρωπαϊκά, αντικρίζουν –κάποιες ίσως και για πρώτη φόρα– τον φωτογραφικό φακό σε στούντιο της Αθήνας και ευρωπαϊκών μεγαλουπόλεων. Μέσα από την προσωπική τους ιστορία και τη φωτογραφική αφήγηση αναδύεται η εξέλιξη της μετεπαναστατικής ελληνικής κοινωνίας και η εδραίωση μιας αστικής τάξης με το βλέμμα στραμμένο προς τη μοντέρνα Ευρώπη.

– Β. ΧΑΤΖΗΓΕΩΡΓΙΟΥ – Μ. ΠΥΡΛΗ

Οι γυναίκες αυτές, που στέκονται με αμηχανία ανάμεσα στον χαμένο κόσμο της παιδικής της ηλικίας και στον «θαυμαστό καινούργιο κόσμο» του καπιταλισμού, της εθνικής πολιτικής και του δημόσιου διαλόγου, απαιτούν από εμάς να της αντιμετωπίσουμε με σοβαρότητα ως υποκείμενα της Ιστορίας.   

– MARK MAZOWER